Klimaatsverandering

[Frankie Wulleman]

Dianthus erinaceus op een tufsteen is al naar de vaantjes.

Ja die jonge planten op tufsteen zijn natuurlijk helaas  snel een vogel voor de kat met de huidige omstandigheden.Het duurt gauw een jaar of 3 eer die wat gesetteld zijn en voldoende sterk. En dan spreek ik nog over tufsteen die zacht genoeg en poreus genoeg is. Er is zoveel verschil in de kwaliteit hier van. De eerste jaren moeten die stenen bij grotere droogteperiodes wel goed vochtig worden gehouden.
Maar zoals ik al eerder schreef ,in mijn artikel voor ons tijdschrift, zijn we aanbeland in een klimaat waar tufsteen toch ook meer zal moeten gegoten/gesproeid worden. Tufsteen is als een spons en geeft het water af aan de plant wanneer hij het nodig heeft zeiden we zo een 15 jaar geleden nog. Maar toen was er nog regelmatig water in het voorjaar en de zomer. De stenen droogden nooit extreem uit en door capillaire werking konden ze ook nog vocht halen uit de bodem. Maar nu worden de stenen (die sponsen dus)extreem warm/heet en drogen uit. Ook in de bodem kunnen ze geen water naar boven halen. Die is ook uitgedroogd vooral op de hogere stukken. Alleen heel grote stenen die ook nog een eind onder het bodemvlak zitten kunnen nog water absorberen uit de bodem. (groene joekels zoals ik ze bij Harry in de tuin wel zag) 

Inderdaad, Kris, we bevinden ons op dit moment in een heel ander klimaat dan pakweg 10 jaar geleden. En als je nog wat jaren terugkeer in de tijd, was er een tijd dat het geen 3 dagen na mekaar kon droog blijven. Die tufstenen kregen dus altijd wel wat vocht. Ook de bodem droogde nooit uit. In die tijden was levermos bijvoorbeeld een echte plaag in mijn tuin die in geen tijd de tufstenen veroverden. Thans zie ik enkel nog levermos opduiken in potten of troggen die ik vochtig houd, elders in de tuin zijn ze verdwenen.

[Frankie Wulleman]

Nog wat meer planten die er van weten ...Saxifraga  'White Hill' heeft er ook flink van en de Helichrysum heeft er geen last van .
Als zelfs Dianthus erinaceus er al van weet ...
En dan vaststellen dat Hepatica pyrenaica x japonica die daar ook niet ver vandaan staat er vrijwel ongehavend uitziet ..

Vorig jaar in juli zag deze flinke Dianthus erinaceus er echt hopeloos uit (foto 1).Diverse stukken waren helemaal verdroogd en afgestorven.Ik zou hem deze lente maar verwijderen want na de winter zag hij er nog slechter uit dan op de bijgevoegde foto van juli 2025.Op foto 2 (waar je de plant centraal onderaan kan spotten ) zie je hoe hij er midden april bijstond. Maar je weet hoe dat gaat , altijd van alles te doen en eind mei 2026 stond hij er nog steeds erbarmelijk te wezen. Ik veranderde mijn gedacht en heb de hele plant opgekuist omdat ik her en der precies nog nieuwgroei zag...Alle dode stukken verwijderd (was best veel) en het gat opgevuld met een stuk tufsteen. Ziehier het resultaat ...Wat denken jullie ? 

Vorig jaar in juli helemaal opgegeven en nu weer helemaal back !

Staat er prachtig bij, Kris, de rest van de planten trouwens ook.

[Frankie Wulleman]

Enkele foto's van de bewuste koninginnepage die ik zag op 2100 m hoogte. Er waren op die hoogte trouwens nog meer vlinders te zien.

[Kris De Raeymaeker]

Nog wat meer planten die er van weten ...Saxifraga  'White Hill' heeft er ook flink van en de Helichrysum heeft er geen last van .
Als zelfs Dianthus erinaceus er al van weet ...
En dan vaststellen dat Hepatica pyrenaica x japonica die daar ook niet ver vandaan staat er vrijwel ongehavend uitziet ..

Vorig jaar in juli zag deze flinke Dianthus erinaceus er echt hopeloos uit (foto 1).Diverse stukken waren helemaal verdroogd en afgestorven.Ik zou hem deze lente maar verwijderen want na de winter zag hij er nog slechter uit dan op de bijgevoegde foto van juli 2025.Op foto 2 (waar je de plant centraal onderaan kan spotten ) zie je hoe hij er midden april bijstond. Maar je weet hoe dat gaat , altijd van alles te doen en eind mei 2026 stond hij er nog steeds erbarmelijk te wezen. Ik veranderde mijn gedacht en heb de hele plant opgekuist omdat ik her en der precies nog nieuwgroei zag...Alle dode stukken verwijderd (was best veel) en het gat opgevuld met een stuk tufsteen. Ziehier het resultaat ...Wat denken jullie ? 

Vorig jaar in juli helemaal opgegeven en nu weer helemaal back !

Staat er prachtig bij, Kris, de rest van de planten trouwens ook.

Dank je Frankie , maar ik moet bekennen dat dit gedeelte wel om de 2 dagen water krijgt ...

[Kris De Raeymaeker]

Inderdaad, Kris, we bevinden ons op dit moment in een heel ander klimaat dan pakweg 10 jaar geleden. En als je nog wat jaren terugkeer in de tijd, was er een tijd dat het geen 3 dagen na mekaar kon droog blijven. Die tufstenen kregen dus altijd wel wat vocht. Ook de bodem droogde nooit uit. In die tijden was levermos bijvoorbeeld een echte plaag in mijn tuin die in geen tijd de tufstenen veroverden. Thans zie ik enkel nog levermos opduiken in potten of troggen die ik vochtig houd, elders in de tuin zijn ze verdwenen.

Kijk eens aan ...geen levermos meer ...        Alle gekheid op een stokje uiteraard zitten we al een tijd in een gans ander klimaat. Dus wordt het aanpassen ...

[Kris De Raeymaeker]

Gisteren was het hier in Rumst 34 graden volgens de gegevens van mijn Weer- apps en de berichten...
Ook de temperatuurmeter van de auto gaf dat aan als je er even mee op weg bent. Maar dat is natuurlijk een omgevingstemperatuur. Officieel is dit de luchttemperatuur in de schaduw, gemeten op 1,5 meter hoogte boven een open grasvlakte. Maar wat als je eens een digitale thermometer gaat positioneren bij je rotsplanten ...Bij deze Cyprioot ,Centaurea aegialophila , was  het in de namiddag op de stenen van de crevice liefst 48,6 graden ! 

[Kris De Raeymaeker]

Gisteren was het hier in Rumst 34 graden volgens de gegevens van mijn Weer- apps en de berichten...
Ook de temperatuurmeter van de auto gaf dat aan als je er even mee op weg bent. Maar dat is natuurlijk een omgevingstemperatuur. Officieel is dit de luchttemperatuur in de schaduw, gemeten op 1,5 meter hoogte boven een open grasvlakte. Maar wat als je eens een digitale thermometer gaat positioneren bij je rotsplanten ...Bij deze Cyprioot ,Centaurea aegialophila , was  het in de namiddag op de stenen van de crevice liefst 48,6 graden ! 

Dan maar is gemeten een halve meter verder in de crevice ...Temperatuur was daar nagenoeg hetzelfde ? 48,7 garden Celsius . En wat als we nu eens een zwarte plantenbak over dit gedeelte zetten voor een kwartiertje met daaronder de thermometer ...De temperatuur zakte tot 42,2 ... 

[Kris De Raeymaeker]

Ok , benieuwd hoe de temperatuur zou zijn achteraan in de tuin bij het tufsteen gedeelte ...Wat ik altijd omschrijf als het heetste plekje in de tuin . Maar is dit wel zo ? Beide , zowel de crevice als de tufsteen tuin , zijn eigenlijk hetzelfde gepositioneerd tov de zon. Ze liggen slechts circa 8m uit mekaar maar doordat de crevice kort bij het huis ligt krijgt deze wat later de zon dan het tufsteen gedeelte . En mijn gevoel was juist . De thermometer geeft daar 51,4 graden aan ...Toch bijna 3 graden verschil op nauwelijks 8 m ...

[Kris De Raeymaeker]

Ok , benieuwd hoe de temperatuur zou zijn achteraan in de tuin bij het tufsteen gedeelte ...Wat ik altijd omschrijf als het heetste plekje in de tuin . Maar is dit wel zo ? Beide , zowel de crevice als de tufsteen tuin , zijn eigenlijk hetzelfde gepositioneerd tov de zon. Ze liggen slechts circa 8m uit mekaar maar doordat de crevice kort bij het huis ligt krijgt deze wat later de zon dan het tufsteen gedeelte . En mijn gevoel was juist . De thermometer geeft daar 51,4 graden aan ...Toch bijna 3 graden verschil op nauwelijks 8 m ...

Die zelfde tufsteen tuin heeft een voor en achterkant met een hoogte van maximum een halve meter middenin (geschat ) Dus de 51,4 zijn gemeten aan de voorkant . Maar wat met de achterkant ? Daar de thermometer gezet op ongeveer 2 meter afstand op een lager punt. Thermometer nog steeds in de volle zon maar de zon strijkt hier anders op neer vanwege de positionering van de rotsen en het kleine hoogteverschil . De thermometer geeft zowaar 40,7 aan ....Liefst een verschil van circa 10 graden in 1 tuingedeelte van enkele vierkante meter groot...Ik ben altijd al een "believer" geweest van het microklimaat in een rotstuin en ik moet zeggen dat deze data mijn geloof nog versterken ...

[Kris De Raeymaeker]

Op een ander tufsteen gedeelte kort bij het huis waar de zon als weg was gaf hij nog 31,9 graden aan ...

[Frankie Wulleman]

Interessante vaststellingen, Kris, maar misschien wel enigszins te verwachten. Ik geloof ook wel hard in het verhaal van microklimaat, zelfs in een beperkte oppervlakte zoals onze tuinen.
De stand van de zon is één zaak die dat microklimaat bepalen, maar ook de wind die er heerst of misschien wel net niet? De vochtigheid van de bodem en hoe lang die vochtig blijft.

Ik heb altijd al veel slakken gehad in de tuin, maar op één plaats is het wel heel erg gesteld, en dat is achter mijn tuinhuis. Daar is een ruimte die ook nog eens begrensd wordt door een haag en een muur. Het is daar meestal windstil en de zon kan er ook niet zo intens schijnen. Net daar heb ik plaats om wat planten te stockeren, maar dat mogen dat zeker en vast geen slakgevoelige planten zijn. Ook uitlopend, zacht loof wordt steevast opgevreten op die plaats, waar ik dat elders veel minder heb. Van een microklimaat gesproken.

Aan de zijkant van mijn huis ligt de oprit, een plaats die de hele dag in de zon ligt en waar bovendien steevast de wind waait. Het is de enige plaats in mijn tuin waar ik erg slakgevoelige planten kan zetten.

[Frankie Wulleman]

Gisteren was het hier in Rumst 34 graden volgens de gegevens van mijn Weer- apps en de berichten...
Ook de temperatuurmeter van de auto gaf dat aan als je er even mee op weg bent. Maar dat is natuurlijk een omgevingstemperatuur. Officieel is dit de luchttemperatuur in de schaduw, gemeten op 1,5 meter hoogte boven een open grasvlakte. Maar wat als je eens een digitale thermometer gaat positioneren bij je rotsplanten ...Bij deze Cyprioot ,Centaurea aegialophila , was  het in de namiddag op de stenen van de crevice liefst 48,6 graden ! 

Gezien zijn herkomst kan die natuurlijk wel wat hebben.

[Danny Bonnez]

Ok , benieuwd hoe de temperatuur zou zijn achteraan in de tuin bij het tufsteen gedeelte ...Wat ik altijd omschrijf als het heetste plekje in de tuin . Maar is dit wel zo ? Beide , zowel de crevice als de tufsteen tuin , zijn eigenlijk hetzelfde gepositioneerd tov de zon. Ze liggen slechts circa 8m uit mekaar maar doordat de crevice kort bij het huis ligt krijgt deze wat later de zon dan het tufsteen gedeelte . En mijn gevoel was juist . De thermometer geeft daar 51,4 graden aan ...Toch bijna 3 graden verschil op nauwelijks 8 m ...

Die zelfde tufsteen tuin heeft een voor en achterkant met een hoogte van maximum een halve meter middenin (geschat ) Dus de 51,4 zijn gemeten aan de voorkant . Maar wat met de achterkant ? Daar de thermometer gezet op ongeveer 2 meter afstand op een lager punt. Thermometer nog steeds in de volle zon maar de zon strijkt hier anders op neer vanwege de positionering van de rotsen en het kleine hoogteverschil . De thermometer geeft zowaar 40,7 aan ....Liefst een verschil van circa 10 graden in 1 tuingedeelte van enkele vierkante meter groot...Ik ben altijd al een "believer" geweest van het microklimaat in een rotstuin en ik moet zeggen dat deze data mijn geloof nog versterken ...

Een interessante bijdrage Kris , de verschillen zijn groter dan ik dacht ......

[Mark Stolk]

Heel interessante observaties! Waarschijnlijk is de vochtigheid in de grond van groot belang om de plant te koelen. Meting van de bodemtemperatuur zou ook interessant zijn. Wellicht heeft iemand een (oude) vleesthermometer?

[Kris De Raeymaeker]

Gisteren was het hier in Rumst 34 graden volgens de gegevens van mijn Weer- apps en de berichten...
Ook de temperatuurmeter van de auto gaf dat aan als je er even mee op weg bent. Maar dat is natuurlijk een omgevingstemperatuur. Officieel is dit de luchttemperatuur in de schaduw, gemeten op 1,5 meter hoogte boven een open grasvlakte. Maar wat als je eens een digitale thermometer gaat positioneren bij je rotsplanten ...Bij deze Cyprioot ,Centaurea aegialophila , was  het in de namiddag op de stenen van de crevice liefst 48,6 graden ! 

Gezien zijn herkomst kan die natuurlijk wel wat hebben.

Volgens mij lacht hij zijn collega's in mijn crevice gewoon uit dat het toch maar watjes zijn Frankie      Ja in Cyprus zal hij allicht nog meer over zijn bolleke krijgen   Maar die collega's planten uit mijn crevice gaan deze  winter waarschijnlijk terug lachen  ... En denken wat een watje , kan hij niet tegen dat beetje nat