Een Blitzbezoek aan Kreta - 29.10 tot 3.11.2016

[Luc Gilgemyn]

Ja, Gerrit, die afsluitingen met betongaas zijn vaak eindeloos en heel vervelend en de geiten, die zijn inderdaad overal, ook in deze canyon zaten er, niets houdt ze tegen. 

[Luc Gilgemyn]

Daarmee zat dag 1 er op !  Dag 2 kondigde zich aan, en niet zo goed ook.  
’s Avonds hoorden wij dat er voor de volgende dag een, wat men daar noemt, “tropische cycloon” was aangekondigd met windsnelheden tot 130 km/u en massa’s regen… 
De ochtend van de 2e dag zag het er inderdaad zeer dreigend uit en de wind huilde onheilspellend doorheen het dorp.  Nog tijdens het ontbijt gingen de hemelsluizen open.  Na 5 maanden droogte was het feest… het water gutste naar beneden.  Een ongelofelijke zondvloed veranderde de dorpsstraten in snelstromende beken.  Wat nu ?  Tja, we waren nu eenmaal niet gekomen om eindeloos koffie te drinken… en we hadden nog maar 3 dagen…??  Even werd de regen wat minder en we haastten ons naar de wagen.   
Ons doel voor die dag was weer een canyon : Patsos Gorge, maar daarvoor moesten we over de bergrug ten Zuidwesten van Spilli.  Geen aantrekkelijk vooruitzicht. 
Met de auto ging het dus onmiddellijk steil de hoogte in… en nauwelijks waren we vertrokken toen de goden zich waarschijnlijk ergerden aan zoveel vermetelheid.  De regen gutste opnieuw in stromen, gedreven door de wind, naar beneden.  De weg veranderde gedeeltelijk in een kolkende bergrivier en wij maar voorzichtig verder ploegen door water, modder en steenslag… angstaanjagend.
 
Boven op het plateau verdubbelde de wind nog in kracht, maar langzaam werd de regen minder hevig.  We reden verder, rotsblokken en modderstromen vermijdend die de weg soms half versperden, elk moment een onoverkomelijke hindernis verwachtend.  Maar die kwam er niet ! 
Met enige opluchting bereikten wij uiteindelijk de, hoe kon het ook anders, totaal verlaten parking bij de ingang van Patsos Gorge, waar enkel een aankondigingsbord ons verwelkomde. (foto 1)
Wonder boven wonder, de regen was gestopt…. Wij dus de canyon in !  Wat gisteren ongetwijfeld nog een hopeloos opgedroogde rivierbedding was geweest, was nu veranderd in een woeste modderstroom. Foto’s 2 en 3

Het pad was modderig en glad, maar begaanbaar.  Dit was in betere tijden ongetwijfeld een druk bezocht toeristisch doelwit.  Afwachten wat wij er zouden aantreffen.

[Luc Gilgemyn]

Cyclamen waren het eerste doelwit van deze zoektocht, zouden we ze vinden... en ook... zou het droog blijven 

Een eerste bekende die we meenden te herkennen was Linum arboreum, groeiend onder overhangende rotsen (die zijn er in overvloed in deze canyons) moet hij bij zijn bloei een prachtig schouwspel vormen. (1 en 2)   

Origanum dictamnus stond er in groten getale, ook al meestal onder overhangende rotsen tot halve grotten. 3 en 4

[Luc Gilgemyn]

Heel mooi en bovendien bloeiend was ook Arisarum vulgare die we een aantal keer aantroffen.

Een voor ons onbekende Arum sp. kwam heel veelvuldig voor

Intussen daalden we steeds dieper af in de Gorge... nog steeds geen Cyclamen. 

[Gerrit Eijkelenboom]

Ik ken dat maar al te goed. (mijn artikel in de laatste FA gaat erover. "Over de risico's in het hooggebergte".) De plantjes gaan voor alles. Zelfs voor veiligheid van jezelf en je reisgenoten.
De lezers zullen denken: "moet die man op zijn oude dag......" enz. Maar je bent er, en je wilt je niet de hele dag zitten te verbijten, dus je gaat. Maar het is kennelijk goed afgelopen, want je schrijft deze regels.

Wij waren er ook toen, na een nacht met zondvloedige regen, wij op weg gingen naar het oosten van het eiland op zoek naar Crocus boryi. De asfaltwegen waren op veel plekken vrijwel versperd door modderlawines en rotsblokken. Soms was er maar een klein paadje langs de kant over.

[Bert Stegeman]

Ben ik niet helemaal met je eens Gerrit.
Ik ben ook wel plant liefhebber.
Maar als het een dag hard regent in de bergen blijf ik toch binnen.
Veiligheid voorop zeker in bergen.
Je kan zo weg glijden en honderden meters vallen.
Safety  first

[Gerrit Eijkelenboom]

Ben ik niet helemaal met je eens Gerrit.
Ik ben ook wel plant liefhebber.
Maar als het een dag hard regent in de bergen blijf ik toch binnen.
Veiligheid voorop zeker in bergen.
Je kan zo weg glijden en honderden meters vallen.
Schafte  first

Dan ben jij een normale plantenliefhebber Bert  en niet een fanaat zoals ik ben.

[Luc Gilgemyn]

Ik ken dat maar al te goed. (mijn artikel in de laatste FA gaat erover. "Over de risico's in het hooggebergte".) De plantjes gaan voor alles. Zelfs voor veiligheid van jezelf en je reisgenoten.
De lezers zullen denken: "moet die man op zijn oude dag......" enz. Maar je bent er, en je wilt je niet de hele dag zitten te verbijten, dus je gaat. Maar het is kennelijk goed afgelopen, want je schrijft deze regels.

Wij waren er ook toen, na een nacht met zondvloedige regen, wij op weg gingen naar het oosten van het eiland op zoek naar Crocus boryi. De asfaltwegen waren op veel plekken vrijwel versperd door modderlawines en rotsblokken. Soms was er maar een klein paadje langs de kant over.

Da's precies het gevoel, Gerrit !  En om de opmerking van Bert ook mee te nemen in dit antwoord.
In het echte hooggebergte (b.v. Alpen) ga ik bij slecht weer ook niet op pad - ook al omdat je op die grotere hoogten gewoonlijk ook NIETS ziet behalve laaghangende wolken, voor zover je er al niet in zit.  Daar ga je ook te voet op pad wat wel een verschil maakt bij een verplaatsing bij slecht weer per auto - dan kan je daar desgewenst altijd blijven schuilen.  Op de weg moet je dan natuurlijk je rijstijl aanpassen en geen overbodige risico's nemen, dan lukt het en dan kun je zoals Gerrit het schrijft deze regels achteraf neerschrijven  .
Waar wij rondreden variëerde de hoogte van 400 m (Spilli) tot een maximum van 1100 m - dat is natuurlijk niet te vergelijken met hoogtes tussen de 2 en de 3000 meter.

[Frankie Wulleman]

Wat een toestanden, zeg. Tja, als je iets wil zien moet je het er voor over hebben natuurlijk. Ik heb het ook al wel enkele keren gedaan, toen ik bijvoorbeeld enkele jaren geleden in de Dolomieten op zoek was naar Physoplexis comosa. De laatste dag van ons verblijf toen viel het water met bakken uit de hemel. En ik had nog een deftige foto van die plant, dus...dan toch maar het gebergte ingetrokken om die paar foto's.

[Luc Gilgemyn]

Zot zijn doet geen zeer hé Frankie ! 

[Luc Gilgemyn]

Intussen moeten wij natuurlijk verder â€" de overhangende rotsen blijven voor verrassingen zorgen. Wat moet dat in het voorjaar toch een mooi schouwspel zijn als alles in bloei staat. 

Hier vonden we nu ook de mooi behaarde rozetten van een Verbascum.  Verbascum arcturus zou dat dan moeten zijn. (1) en (2)

Rotsen die voor de regen bereikbaar waren herbergden allerlei moois in de talrijke spleten. (3)
Zo ook dit exemplaar ?  Wie waagt een hokje, zou dit een Daphne kunnen zijn ? (4)

[Luc Gilgemyn]

En plots verschenen ze !  Eindelijk !  Eerst spaarzaam, iets verder wat talrijker â€" (nog?) geen sprake echter van de hoeveelheden die hier in een vochtiger jaar te zien zijn : Cyclamen graecum ssp. Candicum met heel uiteenlopende maar zonder uitzondering aantrekkelijke bladtekeningen.

Zelfs een bijna zwart exemplaar (3)

Een grote rots was er zelfs mee bezaaid.

Het was duidelijk dat ook hier de planten nog maar onlangs in groei waren gekomen… van bloei was geen sprake

[Luc Gilgemyn]

Sommige exemplaren waren toch al wat meer ontwikkeld, ze glommen bovendien door de regen.  Fantastische bladvormen.

Uiteindelijk dan toch een plant met welgeteld 2 bloemen ! (3)

[Gerrit Eijkelenboom]

M.i. een Euphorbia.
Het is wel te hopen dat je ze in bloei hebt gezien. Bloeiende Cyclamen graecum tussen en in rotswanden is zowat het mooiste dat je daar in de herfst kunt zien.
Wij zagen ze half oktober in open gebieden. Lang niet overal. Het was altijd tijdens een rit ergens naar toe en dan ineens riep mijn vrouw: Stoppen en dan had je een paar honderd meter langs de weg op rotsranden de cyclaampjes. En dan massaal he. En dan ook plotseling hield het op. Wonderlijk. Hoewel Cyclamen een schaduwplant heet te zijn, is Cyclamen graecum een uitzondering denk ik. Ze stonden opvallend zonnig. Ja, dat komt doordat de knol warmte en zon vangt en de lange ankerwortel tot wel 20cm diep in de koelte zit.
Zo'n kloof is een sombere habitat, wat uitbundige bloei mogelijk tempert.

[Luc Gilgemyn]

Als ervaren "Kretavaarder" heb je het natuurlijk bij het rechte eind Gerrit !  Hier in het duister was er van bloei op die ene uitzondering na nog geen sprake van bloei.  Gelukkig was dit niet ons laatste doelwit !  En die plotse verschijningen langs de weg in bermhellingen en rotsranden.... daar hebben we't later nog over !

Af en toe moesten wij uiteraard eens om ons heen kijken om van het natuurschoon dat de omgeving te bieden had, te genieten vooraleer we andere oorden zouden gaan opzoeken.  Met dank aan de weergoden die het tijdens de anderhalf uur durende tocht meestal droog gehouden hadden.